Dominance: zoiets als leiderschapskwaliteiten?

Waar staat Dominance voor?

Dominance, in het Nederlands ‘dominantie’, komt van het Latijnse ‘dominus’ en ‘domina’, wat zoiets betekent als ‘heer (des huizes)’ en ‘vrouw (des huizes)’. Het woord duidt dus op het bezit van een ‘domus’, een huis. Verwant daarmee is het Latijnse werkwoord ‘dominare’, wat ongeveer ‘heersen’ betekent.

In de biologie bedoelt men met dominantie dat een individu tegenover een groep of tegenover anderen een hogere status heeft en dat de anderen zich ondergeschikt maken. In de psychologie is dominant gedrag een gangbaar begrip voor bezitterige karaktertrekken en het ‘willen overheersen’ van andere mensen.

Luister naar dit artikel:

In de genetica maakt men onderscheid tussen dominante en recessieve erfelijke factoren, waarbij de eerste het winnen van de laatste. Ook in de economie en de sport wordt het begrip gebruikt: daar loopt een persoon of een bedrijf als het ware de anderen voorbij en bepaalt het tempo, de groei en de prestaties.

In BDSM is Dominance een van de zes grote deelgebieden en zit het samen met ‘Discipline’ achter de D in BDSM. Bijna alle speelvormen binnen BDSM hebben gemeen dat er altijd een partij is die uitvoert en een partij die het laat gebeuren. Een boven en een onder, zo je wilt: een machtsverschil. Dominantie staat zowel voor de status van de uitvoerende partij in zo’n verhouding als voor het bijvoeglijk naamwoord dat veel praktijken kenmerkt.

Of het nu gaat om rollenspel, impact, petplay, golden shower of wax play: er is altijd iemand die leidt en controleert, die de situatie, de invloed en de speelvorm vormgeeft en de touwtjes stevig in handen houdt. Tegenover dominantie staat Submission.

Hoe uit dominantie zich?

Wat het woord dominantie precies betekent, is zoals zoveel in BDSM heel subjectief. Over één ding is iedereen het eens: dominantie is geen bruut grijpen van de macht en ook geen manipulatie, maar een eerlijke, uitgesproken consent tussen de betrokkenen.

Sommige eigenschappen zijn onlosmakelijk met dominantie verbonden: het vermogen om de leiding te nemen en van daaruit te sturen, te controleren en invloed uit te oefenen. De intentie om de grenzen en doelen van een of meer onderdanige partners te respecteren, en samen wensen te vervullen in een respectvolle en eerlijke verhouding.

Meestal schrijft men deze eigenschap of dit gedrag toe aan mensen die boven spelen, zoals een Top of Dom. Mensen die controle prikkelend vinden, van het machtsverschil genieten en dat tegenover een of meer anderen laten zien met woorden, blikken, gebaren en mimiek, maar ook lichamelijk.

Toch is Dominance niet per se verbonden met lichamelijke tuchtiging of een andere specifieke fysieke praktijk. Dominantie heeft vele gezichten: het kan een blik zijn, een wijzende vinger of een klap. Ze zit ergens tussen een klakkende tong en het knallen van een zweep. Dominantie is de behoefte om anderen aan je te binden en hen te leiden. Lichamelijk en mentaal. Het is de spanning die je bij de ander oproept, en het verlangen dat je wekt om te gehoorzamen, onderdanig te zijn en zich over te geven.

Waar moet je op letten bij Dominance als speelvorm?

Daarbij geldt altijd: houd rekening met de ander. Want dominantie is geen vrijbrief om iemand tot speelbal te maken, maar berust op wederzijdse instemming en vertrouwen. Ook al haalt een Dom voldoening uit het invullen van zijn of haar rol, hij of zij handelt nooit uit eigenbelang, maar altijd in het belang van de ander.

Want bij dominantie hoort ook dat je goed naar je speelpartners luistert, openstaat voor feedback en bereid bent om je verder te ontwikkelen. Kortom: Dominance betekent dat je altijd de belangen van jullie allebei voor ogen hebt en de weg daarnaartoe bepaalt. Dat doet een beetje denken aan wat er gezegd wordt over mensen met leiderschapskwaliteiten op de werkvloer.

Heersen of bazig?

Niet voor niets maakt het Engels onderscheid tussen ‘dominant’ en ‘domineering’. ‘Dominant’ laat zich vertalen als ‘overheersend’ of ‘bepalend’, ‘domineering’ betekent eerder ‘bazig’, zelfs ‘tiranniek’. Daarmee is wel duidelijk dat iemand die zich bazig gedraagt niet dominant is, maar het graag zou willen zijn. Bazige mensen hebben eerder de drang om alles en iedereen te commanderen om hun positie te bewijzen.

Dominantie daarentegen uit zich vaak in een soort onwankelbaar zelfvertrouwen. Dat wil niet zeggen dat iemand zichzelf onfeilbaar vindt, maar eerder dat hij of zij geen (ongegronde) twijfel toelaat.

Dominantie maakt geen lawaai. Ze is er gewoon en doet haar werk.

Onbekend

De handelingen en het mentale aspect van dominantie zitten bij zulke mensen van nature in hen. Ze hoeven niet te argumenteren over hun positie. Tijdens het spelen denken ze niet aan zichzelf, maar aan de ander en aan de invloed die ze uitoefenen. Een dominant persoon neemt de leiding, een bazig persoon grijpt haar, zoekt aandacht, is luidruchtig en overheersend. En niet in de positieve zin. Ook hier zullen sommigen misschien aan hun slechte manager terugdenken.

Een bazig persoon laat vaak veel van de red flags zien die men met dominante persoonlijkheden associeert. Hij of zij legt jullie rol vast naar eigen inzicht en heeft kritiek of commentaar op grenzen, behoeften en wensen. Allemaal duidelijke tekenen dat zo’n persoonlijkheid op zichzelf gericht is en niet op de onderdanige partij.

Dominance is altijd een geschenk, geen recht

‘Dominance’ is misschien lastig te definiëren en vast te pinnen, toch zit het in veel mensen verankerd en is het felbegeerd. Als dominant persoon is het daarom het allerbelangrijkst dat je goed met deze eigenschap omgaat en je positie en uitstraling nooit misbruikt. Blijven reflecteren, praten met onderdanige mensen, vooral met je partner(s), en stap voor stap praktijken en kennis opdoen: dat helpt je om met volle teugen, maar veilig van je dominantie te genieten.

Want de basis van elke BDSM-relatie, en vooral van relaties met een sterk dominantie-aspect, is het vrijwillig en met instemming overnemen van de controle, en daarmee ook van een stukje macht. En die overgave is op haar beurt een geschenk, dat je altijd als zodanig en met waardering behandelt.

Ben jij into Dominance? #ExpressYourKink met de artikelen uit de Deviance-shop! Hier vind je een ruime keuze aan kleding voor elke dag, accessoires en decoratie met bijpassende begrippen en designs.

Vind je het leuk wat je ziet? Deze en nog veel meer dubbelzinnige designs op allerlei producten, van shirts en tops tot truien en hoodies, en van petten tot woonaccessoires, vind je in de Deviance-shop! #ExpressYourKink