Wat schuilt er eigenlijk achter de afkorting D/s?

Wat betekent D/s?

D/s is een afkorting van Dominance (dominantie) en Submission (onderwerping), twee begrippen die allebei onder de overkoepelende term BDSM vallen. Het staat voor het spel rond het bewust en met wederzijdse instemming creëren van ongelijke machtsverhoudingen tussen twee of meer mensen. Dat het hier om een hiërarchie gaat, zie je al aan de schrijfwijze: hoofdletter D, kleine letter s. De dominante partij, in BDSM vaak Dom:me of Top genoemd, bepaalt daarbij het verloop van het spel tegenover de submissieve partner, bijvoorbeeld een Sub of Bottom.

Voorbeelden van D/s-praktijken

D/s is een algemene term die heel veel speelvormen omvat. Die spelen zich allemaal af op basis van een machtsverschil. Of het nu gaat om rollenspel, impact, petplay, golden shower of wax play: er is altijd iemand die leidt en controleert. Heel vaak draait het om opvoeding of discipline, en daarom horen ook FLR, kuisheid en seksuele afwijzing bij dit spannende en brede terrein. Van tease and denial-spelletjes tot cuckold-constellaties, humiliation en degrading.

Overgave in plaats van onderwerping

Anders dan bij ‘sadisme en masochisme’ (afgekort: S/M) beschrijft D/s in een BDSM-context met wederzijdse instemming een in consensus opgebouwde hiërarchie, en niet het uitoefenen van fysieke overheersing. Dat authentieke gevoel wordt vooral in 24/7-modellen ‘D/s leven’ genoemd. Maar ook bij spellen die in tijd begrensd zijn, een ‘D/s-roleplay’, is de hiërarchie aanwezig. Dat kom je ook vaak tegen in de professionele sfeer. D/s bevat dus altijd een verschil tussen ‘boven’ en ‘onder’. Iemand ‘boven’ oefent macht uit en iemand ‘onder’ ervaart machteloosheid of onderwerping. Of dat nu authentiek en altijd aanwezig is, of tactisch en als rollenspel in scène gezet.

De begrippen ‘submission’ en ‘devotion’ (toewijding) worden in de Duitstalige BDSM-wereld meestal als hetzelfde gezien. Dat klopt echter niet helemaal: met submission wordt ondergeschiktheid bedoeld, terwijl devotion staat voor een diepe overgave tot aan zelfopoffering toe. Als synoniem past het dus alleen wanneer de onderwerping met plezier en overgave gebeurt. Niet bij een weerspannige ondergeschiktheid, zoals we die zien bij brats of primal preys. Natuurlijk kan S/M een instrument of middel zijn binnen D/s-constellaties. De Dom:me kan macht uitoefenen door de Sub pijn te doen. Pijn is bij D/s echter geen verplichting. Het gaat hier eerder om de gevoelde ondergeschiktheid, of dat nu met enthousiaste overgave is of ‘gedwongen’. Juist bij de psychisch veeleisendere speelvormen wordt er veel van de Dom gevraagd. Hij of zij moet de partner dan namelijk zowel fysiek als psychisch verzorgen.

Rollenspel of relatie?

Een D/s-rollenspel, of ook een sessie, heeft over het algemeen een duidelijk begin en een afgebakend einde. Welke term je ook gebruikt: het gaat om een tijdelijke, tactisch geënsceneerde zelfpresentatie. Na afloop van de sessie of het rollenspel staan alle betrokkenen weer op gelijke voet. Vaak omlijsten rituelen de sessies en geven ze het geheel zo een eigen karakter.

Daarom kunnen symbolen een belangrijke rol spelen om de machtsverhoudingen te onderstrepen. Misschien draagt de Sub of Serf een halsband of een ander kledingstuk of sieraad dat hij of zij alleen met toestemming mag afdoen. Zo kun je bijvoorbeeld het begin en einde van een sessie markeren. Doorgaans worden tijdens het spel verschillende leiderschapsmethoden, zoals je die uit management of psychologie kent, symbolisch gebruikt of tactisch ingezet.

Er bestaan echter ook relaties tussen mensen die verder gaan dan losse sessies en waarin het D/s-verschil zich in meer of mindere mate laat zien. Dan spreken we van een D/s-relatie. Daarin is iedere betrokkene zich voortdurend bewust van de rolverdeling. Ook binnen zulke relaties kunnen er bovendien afgebakende tijdsblokken zijn. Het verder misschien subtiele verschil wordt dan versterkt en actief benut.

Waar moet ik op letten als ik interesse heb in D/s?

Bij D/s wordt graag gespeeld met clichés of met het imago van BDSM. Vooral als het om in tijd begrensde varianten gaat. Het draait er vaak om hoe mensen zich een dominant persoon of een Serf voorstellen, bijvoorbeeld dat de Serf moet knielen of kruipen. De Dom beveelt een bepaalde aanspreekvorm of hecht waarde aan een strafcontext, waarin bijvoorbeeld pijnlijke of vernederende praktijken worden vastgelegd.

Sommige liefhebbers van deze speelvorm hechten ook waarde aan een zogeheten ‘contract’, ook al roepen de juridische aspecten van zulke papieren steeds weer vragen op. Vaak dient het opstellen van zo’n document alleen het beoogde psychologische effect. De partij die onder speelt haar hulpeloosheid laten voelen, of in het kader van edgeplay, preciezer gezegd ‘fear play’, gericht angst aanjagen, kunnen zulke effecten zijn. Veiligheidsafspraken zoals een safeword moeten er altijd zijn.

Daarom is het belangrijk om vooraf te praten over de voorkeuren, fantasieën en ideeën die je met het D/s-concept verbindt, en ook over je eigen limits. Gaat het jullie om het spelen en vervullen van een rol, of ook om echt gevoelde emoties? Gaat het om speelse opvoeding of heeft die ook invloed op je dagelijks leven? Willen jullie D/s ook beleven zonder per situatie toestemming te vragen (= consensual non-consent)? Na afloop van de sessie hoort er passende aftercare plaats te vinden, heel bewust op gelijke voet. Juist bij de psychisch veeleisendere speelvormen wordt van de Dom gevraagd de partner zowel fysiek als psychisch te verzorgen.

Hoe weet ik of D/s bij mij past?

Aan de D-kant: tijdens het spel denk je niet aan jezelf, maar aan de persoon tegenover je en de invloed die je op diegene hebt. Je bent een dominant persoon die de leiding neemt. Tegelijk ben je je ervan bewust: dominantie is geen vrijbrief om iemand tot speelbal te maken, maar berust op wederzijdse instemming en vertrouwen. Wil je de groei en het welzijn van alle betrokkenen voor ogen houden en de weg daarnaartoe bepalen? Dan zou D/s weleens iets voor jou kunnen zijn.

Aan de s-kant: onderwerping betekent geen zelfopgave. Integendeel: overgave zou je moeten zien als een geschenk, niet als een last die je afgeeft. Hoe en waarom je je aangetrokken voelt tot submission is heel persoonlijk. Voor de een is het het zich laten gaan tegenover een ander en de bijzondere intimiteit die daarbij hoort. Voor de ander is het de machtsuitwisseling. Wil je met plezier en overgave je Dom tevredenstellen en dienen, dan zou D/s weleens de juiste speelvorm voor jou kunnen zijn.